Trump-Netanyahu arbedesinin ayrıntıları

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ortasındaki müttefiklik bağlantısı, İran krizi nedeniyle tarihinin en tansiyonlu günlerinden birini yaşıyor. İki başkan ortasında salı günü gerçekleşen telefon görüşmesi, Tahran idaresiyle yürütülen kapalı diplomasi trafiğinin su yüzüne çıkmasıyla adeta bir diplomatik krize dönüştü.

Amerikan basınında geniş yankı uyandıran bu temas, Washington ve Tel Aviv’in bölgesel savaşın geleceğine dair taban tabana zıt vizyonlara sahip olduğunu gözler önüne serdi.

TRUMP VE NETANYAHU ORTASINDA POLEMİK

Görüşmenin ana çatışma eksenini, İran’a yönelik askeri operasyonların sürdürülme biçimi oluşturdu. İsrail Başbakanı Netanyahu, Tahran’ın askeri kapasitesini büsbütün çökertmek ve rejim üzerindeki baskıyı artırmak ismine hava akınlarının kesintisiz devam etmesini savunuyor. Buna rağmen Trump, askeri seçeneği büsbütün masadan kaldırmamakla birlikte, mevcut diplomatik teşebbüslere “birkaç gün daha” mühlet tanınması gerektiği fikrinde ısrar ediyor ve operasyonların askıya alınabileceği sinyalini veriyor.

GİZLİ DOSYA

Liderler ortasındaki iplerin kopma noktasına gelmesine yol açan somut gelişme, perde ardında hazırlanan yeni bir uzlaşı taslağı oldu. Katar ve Pakistan’ın öncülüğünde, bölgedeki öbür aktörlerin de katkısıyla revize edilen bu barış planı, Washington ile Tahran ortasındaki derin uçurumu kapatmayı amaçlıyor. Trump’ın İran’a yönelik topyekûn bir imha saldırısı buyruğu verme konusunda kararsızlık yaşadığı bu kritik dönemeçte, kelam konusu diplomatik taslağın masaya gelmesi İsrail kanadında önemli bir alarm durumuna yol açtı.

Söz konusu barış arayışının ayrıntılarına nazaran, arabulucular hem ABD hem de İran idaresinin imzalayabileceği bir “niyet mektubu” üzerinde mesai harcıyor. Bu evrak, bölgedeki savaşı resmi olarak sonlandırmayı ve tarafları 30 günlük ağır bir müzakere sürecine oturtmayı hedefliyor. Masadaki kritik başlıklar ortasında ise İran’ın nükleer programının geleceğinin netleştirilmesi ve global güç koridoru olan Hürmüz Boğazı’nın yine memleketler arası deniz trafiğine açılması yer alıyor.

TELEFONDA SESLER YÜKSELDİ

ABD merkezli yayın organları CNN ve Axios’un istihbarat kaynaklarına dayandırdığı bilgilere nazaran, salı akşamı Trump ve Netanyahu ortasında yapılan telefon görüşmesi “uzun ve son derece çetin” bir atmosferde geçti. Diplomatik nezaket hudutlarının zorlandığı temas sırasında iki önderin de konumlarından taviz vermediği ve görüşme esnasında seslerin yükseldiği aktarıldı. Netanyahu, akınların ertelenmesinin ve diplomasiye alan açılmasının Tahran’a vakit kazandıracağını belirterek bunun büyük bir kusur olduğunu direkt Trump’ın yüzüne söyledi.

NETANYUHU MECNUNA DÖNDÜ

Görüşmenin çabucak akabinde İsrail Başbakanlık ofisinde yaşanan hava, kaynaklar tarafından çarpıcı tabirlerle tanım edildi. ABD’li üst seviye bir yetkili, diyalog sonrasında Netanyahu’nun adeta “saçları tutuşmuş gibi” büyük bir panik ve dert içinde olduğunu belirtti. İsrail kanadından sızan bilgiler de Netanyahu’nun, Washington’ın operasyonları erteleme ve diplomasiyi öne çıkarma eğilimini öğrendikten sonra adeta öfkeden meczuba döndüğünü ve yakın çalışma grubuna ateş püskürdüğünü doğruluyor.

WASHINGTON BÜYÜKELÇİLİĞİ DEVREYE GİRDİ

Krizin diplomatik boyutu yalnızca önderler ortasında kalmadı. İsrail’in Washington Büyükelçisi de Amerikalı yetkililerle acil temas kurarak Netanyahu’nun duyduğu derin tasaları şahsen iletti. Her ne kadar İsrail Büyükelçilik sözcüsü bu argümanları reddederek özel görüşmeler hakkında yorum yapmayacaklarını belirtse de, diplomatik koridorlar Tel Aviv’in önemli bir yalnızlaşma korkusu yaşadığını fısıldıyor. Netanyahu’nun bu telaşları gidermek ve Trump’ı yüz yüze ikna etmek emeliyle önümüzdeki haftalarda Washington’a acil bir ziyaret planladığı öğrenildi.

“BEN NE İSTİYORSAM ONU YAPACAK”

Öte yandan ABD Başkanı Trump, dün yaptığı bir açıklamada, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun İran’a akınları ne kadar erteleyeceği konusunda, “O (Netanyahu), ben onun ne yapmasını istiyorsam onu yapacak.” sözünü kullanmıştı.

İHA