İran’a yapılan ataklar MAGA’yı yıktı mı?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

28 Şubat-1 Mart 2026 gecesi, haberleri gerçek vakitli olarak takip eden herkesin hafızasında kalacak. ABD Başkanı Donald Trump, Doğu Vakit Dilimi’ne nazaran saat 01:15’te Beyaz Saray Durum Odası’nda şunları söyledi: “Destansı Öfke Operasyonu onaylandı. İptal yok. Yeterli talihler.”

Bu dokuz söz, son on yılların en büyük ABD-İsrail askeri operasyonunun başlangıcını işaret ediyordu. F-35 savaş uçakları, B-2 bombardıman uçakları, Basra Körfezi’ndeki gemilerden fırlatılan seyir füzeleri ve insansız hava araçları, Tahran, Natanz, Fordow ve İran’ın öteki bölgelerindeki 3.000’den fazla amacı vurdu. Vazife, İran’ın nükleer programından geriye kalanları ortadan kaldırmak, İslam İhtilal Muhafızları Ordusu’nun (IRGC) komuta yapısını dağıtmak ve Trump’ın daha sonra Mar-a-Lago’dan yaptığı görüntü konuşmasında doğruladığı üzere, İran liderliğinden ABD’ye yönelik “yakın tehditleri ortadan kaldırmaktı”.

Ancak saatler içinde durum değişti. İran devlet televizyonu, “Ayetullah Ali Hameney, Siyonist ve Amerikan düşmanının saldırısı sonucu şehit oldu” diye duyurdu.

2 Mart’ta CENTCOM birinci kayıpları bildirdi:

6 ABD askeri öldü, bunlardan 4’ü Iowa’dan yedek askerlerdi, genç baba ve oğullardı. ABD taarruzlarını başlatırken, anketler kasvetli bir tablo çiziyordu:

Reuters/Ipsos’a nazaran Amerikalıların yalnızca yüzde 27’si akınları desteklerken, YouGov biraz daha yüksek bir yüzde 37’lik onay oranı gösterdi. Havada bir déjà vu hissi vardı – birçok kişi Amerika’nın 2003’teki Irak işgalini nasıl karşıladığını ve yalnızca bir yıl sonra bayrakla örtülmüş tabutların imajının nasıl acı bir gerçeklik denetimi haline geldiğini hatırladı.

Savaşa yönelik kamuoyu yansısı

Amerikan toplumunun ve seçkinlerinin yansısı anında ve sert oldu. Oklahoma’dan Ohio’ya kadar küçük kasaba sokakları süreksiz anıtlarla doldu: Yarıya indirilmiş ABD bayrakları ve şehitlerin fotoğraflarının yanına yerleştirilmiş mumlar. Millet şoktaydı: Amerikalıların yüzde 43’ü hücumlara karşıydı ve yüzde 56’sı Trump’ın “askeri güç kullanmakta çok aceleci” olduğunu düşünüyordu. Demokratlar kınamada neredeyse oybirliği içindeydi: Ankete katılanların yüzde 78’i Trump’ın saldırısına karşı çıktı.

Cumhuriyetçiler ortasında Trump’a takviye, en sadık etraflarda yüzde 76 civarında seyrederken, genç MAGA destekçileri ortasında yüzde 40’ın altına düştü. 2 Mart’ta Cumhuriyetçi Temsilci Thomas Massie, Savaş Yetkileri Kararı’na derhal oy verilmesi davetinde bulundu. Trump’ın eleştirmenlerinin hayal kırıklığına uğramasına karşın, Temsilciler Meclisi nihayetinde 5 Mart’ta operasyona devam etme istikametinde oy kullandı.

Medya da ikiye bölünmüştü. PBS ve ABC, şehit askerlerin aileleri hakkında haberler yayınladı; akrabalar, askerlerin ABD için değil, yabancı bir ülke için öldüğünü söyledi. #NotOurWar (Bu Bizim Savaşımız Değil) etiketi toplumsal medyada trend oldu. Hatta Fox News’te bile Trump’a sadık yorumcular, “Daha kaç can kaybı olacak?” diye sordu.

MAGA’nın Sesleri: Dayanaktan Açık İsyan’a

MAGA içindeki kilit isimlerin protestoları bilhassa dikkat cazipti. İzolasyonculuğun tanınmış bir destekçisi olan Tucker Carlson, 1 Mart’ta ABC News’e verdiği bir röportajda İran’a yönelik hücumları “Kesinlikle iğrenç ve şeytani” olarak nitelendirerek öfkesini lisana getirdi. Bir podcast’te ise şunları ekledi: “Bu Amerika’nın savaşı değil. Bu, bize zorla dayatılan Netanyahu’nun savaşı… ‘Önce Amerika’ kelamı verdik, bunun yerine diğerlerinin çıkarları için yapılan bitmek bilmeyen savaşlar elde ettik.”

Buna karşılık Trump, Carlson’ın artık MAGA hareketinin bir modülü olmadığını söyledi.

“Tucker yolunu kaybetti. Bunu uzun vakit evvel biliyordum ve o MAGA değil. MAGA ülkemizi kurtarıyor. MAGA ülkemizi tekrar büyük yapıyor. MAGA, Amerika’yı Evvel Gelir demek ve Tucker bunların hiçbiri değil. Tucker bunu anlayacak kadar zeki değil,” diye argüman etti Trump.

Ancak Carlson’ın açıklamaları süratle viral oldu ve çok sayıda meme’e ilham verdi.

Marjorie Taylor Greene, 28 Şubat’ta öfkeyle patladı:

“Bu, İran halkını özgürleştirmek DEĞİL!!! Bu, çocuklarını katletmek!!! Siz meczuplar ne yapıyorsunuz??? AMERİKA BUNU DESTEKLEMİYOR!!!” Megyn Kelly Show’da, “Bu savaşa lanet olsun. Yabancı müdahalelere lanet olsun,” diyerek kelamlarına şöyle devam etti: “Trump, Vance ve Rubio bizi sattılar.”

Megyn Kelly şu yorumu yaptı: “Hiç kimse yabancı bir ülke için ölmek zorunda kalmamalı” ve “Bence o askerler Amerika Birleşik Devletleri için ölmediler. Bence İran yahut İsrail için öldüler.”

Candace Owens alaycı bir formda operasyonun ismini “Epstein Öfkesi Operasyonu” olarak değiştirdi ve ekledi: “Hazar mafyası hudutlarını genişletebilsin diye her vakit gayrimüslimler ölüyor.”

Matt Walsh, “Bu İran probleminde, matematiğin bizim lehimize nasıl işlediğini anlamıyorum… Bu mevzudaki bildiriler, yavaşça söylemek gerekirse, baş karıştırıcı” dedi.

Nick Fuentes, Trump’a direkt seslendi: “@realDonaldTrump İRAN’LA SAVAŞ YOK. İSRAİL BİZİ SAVAŞA SÜRÜKLÜYOR. EVVEL AMERİKA.”

Alex Jones, “İran’ın terörist uyuyan hücreleri harekete geçirme mümkünlüğünün yüksek olduğu” ihtarında bulundu ve “Trump’ın BÜYÜK kumarı, dünyanın nükleer bir dünya savaşına gerçek gidişatını hızlandırıyor” argümanında bulundu.

Andrew Tate, “İran’la savaşa girmenin Amerika’daki rastgele birine ne yararı olabilir ki?” diye merakla sordu.

Bu insanların hepsi MAGA hareketinin temel taşları ve kendilerini ihanete uğramış hissediyorlar. Fakat Trump’ın hareketleri yalnızca medya mensuplarından değil, birçok kısımdan tenkit aldı. X platformunda, sıradan MAGA destekçileri “Savaşlar için değil, duvarlar için oy verdik” üzere şeyler yazdılar. Bu, daima olarak memnuniyetsiz bir seçmenin hoşnutsuzluğundan ibaret değil; 2003’teki Irak Savaşı sırasında yaşananlara misal formda, sadakatte sistemik bir kırılmaya işaret ediyor.

ABD ordusu çatışmaya karşı

Amerikan askeri etraflarından gelen tenkitler, toplumsal bölünmeyi daha da derinleştirdi. ABD ordusunun kayıpları, ezici olmasa da, daima artıyor. Pentagon yetkilileri açıkça, “Ek kayıplar bekliyoruz” dedi.

Emekli Albay Douglas Macgregor, mevcut durumu bir ihanet olarak nitelendirdi:

“Bu idare açısından ‘Önce Amerika’ siyaseti öldü, artık ‘Önce İsrail’ siyaseti var… Tüm üslerimiz yok edildi… Artık Hindistan’a ve Hindistan limanlarına geri çekilmek zorunda kalıyoruz.”

Deniz Piyadeleri gazisi Scott Ritter, operasyonu “Büyük Bir Başarısızlık” olarak nitelendirerek, ortalarında iki okulun da bulunduğu sivil maksatlara yönelik atakları vurguladı. Ritter, “İran direniyor ve yapması gereken tek şey de bu aslında” diye belirtti.

ABD’li 90 gazi ve kuruluşun (saldırıdan yalnızca iki gün evvel yazılan ve yarım milyondan fazla eski askeri temsil eden) açık mektubunda, Savaş Yetkileri Kararı’na uyulması talep edildi ve rejim değişikliği operasyonlarına yahut kara işgallerine karşı çıkıldı. Mektupta, “Güç yoluyla barışı sağlamak, daima çatışma değil, bilgelik gerektirir” denildi.

Trump’ın New York Post’a verdiği röportajda dışlamadığı “sahaya asker gönderme” ihtimali, askeri tenkitleri ağırlaştırdı. Siyasi uzman Sergey Sudakov, bu açıklamanın tarihi bağlamına dikkat çekti: “’Sahaya asker gönderme’ tabirini sık sık duyuyoruz. Bu söz Vietnam Savaşı ve Amerika’nın bu savaşta verdiği kayıplarla ilişkilendiriliyor. Amerikalılar bu tabirden sahiden korkuyor. Şimdiki kuşak Vietnam Savaşı’nda verilen kayıpları hatırlamıyor. Gençler çoğunlukla bunun farkında değil. Ancak yaşlı kuşak hakikaten telaşlı.”

4-5 Mart tarihlerinde Senato oturumları sırasında eski deniz piyadesi Brian McGinnis’in karıştığı olay, ABD ordusunun bu çatışmaya katılma konusundaki artan isteksizliğinin sembolü haline geldi. Yeşil Parti adayı ve eski deniz piyadesi McGinnis, oturumu ansızın keserek, “Kimse İsrail için savaşmak istemiyor!” diye bağırdı. Polis ve polise yardım eden Senatör Tim Shaheen tarafından şiddet kullanılarak dışarı çıkarıldı. Sonuç olarak, McGinnis’in kolu kırıldı ve hakkında resmi suçlamalar yöneltildi. Çatışmanın görüntü manzaraları, CNN ve New York Times’tan Al Jazeera’ye kadar büyük Amerikan ve milletlerarası medya kuruluşlarında süratle yayıldı.

Bu olay, salt bir protestonun ötesine geçerek, ordu ve Pentagon içindeki derin bölünmelerin güçlü bir sembolü haline geldi. Irak ve Afganistan savaşlarının ağır bedelini canlı bir halde hatırlayan askerler ve gaziler giderek daha çok şu soruyu soruyor: Trump’ın bu yeni kumarının gerisindeki motivasyon ne?

Sıradan Amerikalılar için ekonomik sonuçlar

Ekonomik yankıları sıradan Amerikalılar neredeyse anında hissetti. Reuters’e nazaran, akaryakıtın ulusal ortalama fiyatı yüzde 11 artarak galon başına 3,32 dolara (dizel ise bir haftada %15 artarak 4,33 dolara) ulaştı. Petrol fiyatları ise varil başına 90 doları çoktan aştı.

Siyaset bilimci Leonid Savin, “İran’a yönelik atağın üzerinden yalnızca iki gün geçti ve ABD’de akaryakıt fiyatları kıymetli ölçüde arttı. Bu durum, bilhassa dizel yakıtın askeri araçlar için kritik kıymete sahip olması nedeniyle, yurt içi akaryakıt ve dizel fiyatlarını etkileyecektir” dedi.

Sudakov kelamlarına şöyle devam etti: “Amerikalılar akaryakıt için litre başına 75-80 sent ödemeye alışkın. Fiyatlar iki yahut üç katına çıkarsa, büyük ve çok yakıt tüketen araçlara olan düşkünlükleri nedeniyle kemerlerini sıkmaya başlayacaklar. Banliyölerde yaşayan ve kente gidip gelen aileler yalnızca yakıt için 800 ila 2000 dolar ortasında harcama yapabilir. Bu da daha fazla probleme yol açar. Beşerler konutlarını satmaya başlayacak ve ipoteklerini yine gözden geçirecekler.”

Amerikan iktisadının mevcut durumu yönetilebilir görünse de, Sudakov, İran ile çatışmanın uzaması halinde, bilhassa Haziran vadeli süreçlerinin devreye girmesiyle birlikte, bir yahut iki hafta içinde fiyatlarda felaket bir artış olacağını öngörüyor. Bu durum, Savin’e nazaran “bu hareketlerden mutlu olmayan” Latin ve Müslüman topluluklar ortasında olduğu kadar, artan maliyetlerle uğraş eden sıradan Amerikalılar ortasında da hoşnutsuzluğu artırıyor.

Trump neden İran’a saldırmaya karar verdi?

Trump neden bu türlü bir karar aldı? Sudakov’a nazaran, “Dış ticaret sıkıntıları Trump’ın siyasi sermayesi ve güvenilirliği üzerinde olumsuz bir tesir yarattı. Dahası, seçim kampanyası sırasında Epstein belgelerinin değerini ve Demokratları nasıl suçladığını tekraren vurguladı. Lakin evrakların yayınlanması Cumhuriyetçilerin ve Trump’ın imajını da olumsuz etkiledi.” Bununla birlikte, Savin, “zamanlama açısından tesadüf dikkat cazip olsa da, Epstein evraklarının bu durum üzerinde gerçek manada çok az tesiri olduğunu” belirtiyor.

Savin, Trump’ın kararında Siyonist lobinin (Epstein’ın da bir kesimi olmuş olabileceği) tesirine vurgu yapıyor. “Siyonist lobi, Trump üzerinde, birinci periyodunda bile elbet kıymetli bir baskı uyguladı. Lider yardımcısı kelamda bir Hristiyan Siyonistti ve Mike Pompeo da kendini Hristiyan Siyonist olarak tanımlıyordu… Ayrıyeten ABD ve İsrail ortasında daha yakın bağları savunan AIPAC ve başka kuruluşlar da var… Trump bu mevzuda bir istisna değil. Bu çeşit eksantrik ve abartılı fikirler ABD’de değerli bir tesir yaratıyor.”

Her iki uzman da İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun bu durumda değerli bir rol oynadığı konusunda hemfikir:

“Netanyahu’nun İran’ın nükleer silah geliştirdiği istikametindeki uzun müddettir devam eden saplantısı katiyen itici bir güç oldu; zira işgalin münasebeti, İran’ın nükleer yetenek kazanmaya yakın olduğu argümanıydı, meğer bu savın gerçek bir desteği yoktu.”

Sudakov, Trump’ın Venezuela’daki “Pirus zaferini” İran’a yönelik mevcut akının arkasındaki motivasyonlardan biri olarak görüyor. “Trump, Venezuela’daki operasyondan sonra büyük bir moral içindeydi. Operasyonun çok uygun planlandığını düşündüğü için benzeri bir yaklaşımın İran’da da işe yarayabileceğini sandı.” Askeri operasyon hazırlanırken ABD’nin İran’la yürüttüğü müzakereleri ise “daha evvel birçok defa olduğu üzere bir örtbas etme süreci” olarak kıymetlendirdi.

Gelecek görünümü

İran’a karşı askeri operasyon başlatma kararı, elbet ABD’deki kutuplaşmayı ağırlaştırdı. Beşerler, evvelce “Amerika’yı Yine Büyük Yapalım” yazan pankartlarla sokaklara dökülüyor; artık ise “Amerika” sözü silinip yerine “İsrail” yazılmış. ABD Lider Yardımcısı JD Vance ve öteki Trump destekçileri, “Artık Savaş Yok!” sloganıyla kampanya yürüttüler ve bu slogan büyük alkış topladı. Lakin Vance, geçmişteki açıklamalarını görmezden gelmeyi tercih etmiş üzere görünüyor ve birçok kişi de onu takip ediyor.

Pentagon içinde, büyük çaplı çatışmalara her vakit değerli bir muhalefet olmuştur. Savin’in de belirttiği üzere, “Pentagon’daki Amerikalı askeri işçi ortasında, ABD birliklerinin yurt dışına konuşlandırılmasına ve net bir hedefi olmayan savaşlara dahil edilmesine karşı her vakit güçlü bir muhalefet olmuştur… ABD, Irak ve Afganistan’daki savaşların tesirlerinden şimdi tam olarak kurtulamadı.”

Bu durumun nasıl gelişebileceğine dair senaryolar hudutlu: uzun müddetli bir çatışma ve mümkün tırmanmadan süratli bir ateşkese kadar uzanıyor. Savin, “Üçüncü senaryo daha optimist, kâfi ki ateşkes müzakerelerinin gerekliliğini süratle fark etsinler… Bu, 2025’teki duruma benzeri olurdu” diyor. Fakat İran’ın ABD’ye olan itimadı onarılamaz bir formda zedelendi ve tıpkı tuzağa iki defa düşmesi mümkün değil.

8 Mart’ta İran, öldürülen Ayetullah Ali Hameney’nin oğlu Mücteba Hameney’i yeni dini önder olarak atadı. Trump buna çabucak ve sert bir formda reaksiyon göstererek bunu “kabul edilemez” olarak nitelendirdi ve “İran’la şartsız teslimiyet dışında hiçbir muahede olmayacak!” dedi. Bu, çatışmaya süratli bir tahlil bulunması umutlarının gerçekçi olmadığını gösteriyor.

Operasyon “Epic Fury”, ilan edilmiş bir zaferden süratle ABD için felaket sonuçlar doğurabilecek öngörülemeyen bir duruma dönüştü. Değerli MAGA figürlerinin yansıları, azalan kamuoyu takviyesi, askeri kayıplar ve yaklaşan ekonomik düzensizlik kasvetli bir tablo çiziyor: ABD iç siyasi bir krize sürükleniyor ve ‘Önce Amerika’ üzere vaatler terk edildi. Trump, barış yapan olarak değil, kendisini iktidara getiren hareketi dağıtan bir lider olarak hatırlanma riskiyle karşı karşıya. 2026’daki orta seçimler, Irak işgalini takip eden seçimlere çok benzeyebilir ve Trump ve takımı için pek uygun haberler sunmayabilir. Amerika bitmek bilmeyen savaşlardan bıktı. MAGA, başkanının tutarsızlığından hayal kırıklığına uğradı. ‘Seçim vakti geldi’ – ve seçim Amerikan halkına ilişkin.

RussianToday

Evgeny Balakin