Suriye güvenlik güçleri, Nisan 2013’te Şam’ın Tedamun Mahallesi’nde onlarca sivilin katledildiği olayların en önemli faili olmakla suçlanan Emced Yusuf’u gözaltına aldı. Milletlerarası basının yürüttüğü titiz araştırmalarla yıllar sonra gün yüzüne çıkarılan katliamın sorumlusu, artık yargı önünde.
Tedmun katliamı
Devrik rejime bağlı askeri istihbarat ünitelerinde vazife yapan Yusuf’un; toplu infazlar ve keyfi tutuklamalar dahil pek çok ağır hak ihlaline karıştığı bildiriliyor. The Guardian tarafından yayımlanan evraklar, Yusuf’un ismini birden fazla toplu infazla direkt ilişkilendiriyor.
16 Nisan 2013 tarihinde gerçekleşen katliamın sızdırılan görüntü imajları, cinayetlerin münferit bir olay olmadığını, sistematik ve planlı bir sistemin modülü olduğunu kanıtladı.
Görüntülerde; gözleri bağlı ve elleri kelepçeli sivillerin infaz alanına getirilerek geriden vurulduğu ve evvelden hazırlanmış çukurlara düşürüldüğü görülüyor. Kabahat kanıtlarını yok etmek emeliyle cesetlerin yakıldığı da bilgiler ortasında yer alıyor. Uzmanlar, bu uyumun katliamı “sistematik bir suç” kategorisine taşıdığını belirtiyor.
Kurban sayısı belgelenenden daha fazla
Video kayıtları en az 41 sivilin öldüğünü kesin olarak belgelese de, gerçek sayının çok daha yüksek olduğu iddia ediliyor. Soruşturmalar, tıpkı bölgede ve devirde yüzlerce kişinin misal halde katledilmiş olabileceğine işaret ediyor. Yıllar sonra birtakım aileler, kayıplarını görüntülerdeki fizikî detaylardan teşhis ederek acı gerçekle yüzleşti.
Suç nasıl tespit edildi
Katliamın perde gerisi, Nisan 2022’de The Guardian’ın yayımladığı araştırmacı gazetecilik belgesiyle aralandı. Gazeteciler, şüpheliyle uydurma kimlik üzerinden mülakatlar yaparak dolaylı itiraflar elde etti. Bu çalışma, çatışma bölgelerindeki ihlallerin belgelenmesinde medyanın oynadığı kritik rolün en somut örneklerinden biri kabul ediliyor.
Hukuki süreç
Soruşturma dünya çapında geniş yankı uyandırdı. Birçok Avrupa ülkesi, ağır hata faillerinin yargılanmasına imkan tanıyan “evrensel yargı ilkesi” kapsamında belgeyi incelemeye aldı. İnsan hakları örgütleri, sivillerin sistematik olarak gaye alınması nedeniyle davanın “savaş suçu” kapsamında görülmesi gerektiğini vurguluyor.
Yıllar sonra yakalandı
Emced Yusuf’un bugün 24 Nisan’da yakalanması, Suriye’de geçiş periyodu adaleti açısından tarihi bir dönüm noktası olarak görülüyor. Bu gelişme, işlenen cürümlerin vakit aşımına uğramayacağının ve faillerin ne kadar müddet geçerse geçsin hesap vereceğinin güçlü bir bildirisi niteliğinde.
Emced Yusuf belgesi, dijital delillerin ve araştırmacı gazeteciliğin türel süreçleri nasıl tetikleyebileceğini kanıtladı. Bu dava, sırf mağdur ailelerin adalet arayışına katkı sunmakla kalmıyor, birebir vakitte ağır hak ihlallerine karışan tüm sorumluların yargılanabileceğine dair umutları tazeliyor.
SANA
“ABD’ye takviye vermeyen NATO üyelerine ceza”