07 Ekim 2020 Çarşamba
1 milyar varilden fazla petrol kayboldu: Stoklar kritik düzeyde, fiyatlar tekrar uçuşa geçebilir. İran ile ABD arasında bu hafta varılan mutabakatın akabinde Hürmüz Boğazı yine açılsa da güç piyasaları şimdi tehlikeyi atlatamadı. Uzmanlar, dört ay boyunca kesintiye uğrayan petrol akışının yol açtığı 1,15 milyar varillik arz kaybının kısa müddette telafi edilemeyeceğini, bu sebeple petrol fiyatlarında yeni yükselişlerin gündeme gelebileceğini öngörüyor.
STOKLAR SON 10 YILIN EN DÜŞÜK SEVİYESİNDE
Hürmüz Boğazı’nın açılması birinci etapta panik havasını dağıtsa da, global petrol stokları son 10 yılın en düşük seviyelerine geriledi. Uluslararası Enerji Ajansı datalarına nazaran olağanda 60 gün yetecek stok, birçok OECD ülkesinde 45 günün altına indi. Stokların toparlanması için tanker tanker trafiğinin haftalarca kesintisiz sürmesi gerekiyor.
BRENT PETROL NE KADAR?
Bugün itibarıyla brent petrol spot fiyatı varil başına 77,70 dolar düzeyinde süreç görüyor. Gün içinde yüzde 0,22’lik düşüş yaşansa da analistler, arz açığının sürmesi halinde 85-90 dolar bandının yine test edilebileceğini belirtiyor.
NEDEN RİSK DEVAM EDİYOR?
Stoklar kritik: Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması sebebiyle stoklarda 1,15 milyar varillik kayıp görülüyor.
Akaryakıt talebi yüksek: Yaz dönemi sebebiyle akaryakıt ve jet yakıtı talebi mevsimsel tepede.
Jeopolitik risk: Mutabakata karşın bölgede sigorta primleri ve navlun fiyatları hâlâ yüksek seyrediyor.
UZMANLAR NE DİYOR?
Enerji piyasa uzmanları, Hürmüz Boğazı’nın açık kalması durumunda bile fiyatların 75 doların altına kalıcı biçimde inmesinin güç olduğunu vurguluyor. Stokların yine inançlı düzeye gelmesi 2027 başına kadar sürebilir. Velhasıl, boğaz açıldı lakin risk bitmedi. Arz açığı kapanana kadar brent petrolde yukarı yönlü baskının sürmesi bekleniyor.
Diyarbakır’ın Lice ilçesi ile Bingöl’ün Genç ilçesi hududunda bulunan çaya düşerek akıntıya kapılıp kaybolan Vedat Karabulut’tan 9 gündür haber alınamıyor. Gurbet Karabulut, 1’i engelli 3 çocuğu ile eşinden gelecek memnun haberi bekliyor.
Olay, 14 Haziran’da Diyarbakır’ın Lice ilçesi ile Bingöl’ün Genç ilçesi hududunda bulunan Sarım Çayı’nda meydana geldi. Edinilen bilgilere nazaran, istikrarını kaybeden Vedat Karabulut suya düştü. Akıntıya kapılan Karabulut, kısa müddette gözden kayboldu. Karabulut’u arama çalışmaları 9’uncu gününde de devam ederken, Gurbet Karabulut, 1’i engelli 3 çocuğu ile eşinden gelecek hoş haberleri bekliyor.
“Ya meyyit ya da diri istiyoruz”
ABD Başkanı Donald Trump ile İtalya Başbakanı Giorgia Meloni arasında yaşanan tartışmada gerginlik sürüyor.
Trump, toplumsal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “NATO’ya harcanan trilyonlarca dolara karşın İtalya ve İtalya Başbakanı, İran ve onların son derece önemli nükleer tehdidine müdahil olmayı asla düşünmüyor bile. Onlarca yıldır onları biz koruyoruz fakat sınandıkları vakit bizi ve dünyanın geri kalanını savunmak için ortada yoklar. Bu güzel değil” dedi.
“Meloni benimle fotoğraf çektirmek için yalvardı”
Trump, geçtiğimiz günlerde Fransa’da G7 Önderler Doruğu sonrası bir İtalyan televizyonunda katıldığı programda Meloni hakkında, “Muhtemelen onunla konuştuğum için memnundur. Onunla konuşmak zorunda değildim. Benimle fotoğraf çektirmek için yalvardı. Benimle fotoğraf çektirmeyi çok istiyordu. Çektirmeyecektim fakat ona acıdım” sözlerini kullanmıştı.
Meloni, “Trump’ın açıklamaları büsbütün uydurma” demişti
Trump’ın açıklamaları İtalya’da yoğun reaksiyonlara sebep olmuştu. Meloni, ABD Lideri’nin kelam konusu açıklamasını yalanlayarak, sert tenkitlerde bulunmuştu. İtalya Başbakanı, “Donald Trump’ın açıklamaları büsbütün uydurma. Açıkçası şaşkınım. ABD Lideri’nin müttefiklerine karşı sebep bu türlü davrandığını anlamıyorum. Üstelik bu birinci kere olmuyor. Batı’nın ve ABD’nin düşmanlarına karşı tıpkı tutumu göstermemesi, bilakis onlara çok daha fazla müsamahayla yaklaşması hayal kırıklığına yol açıyor. Unutmaması gereken bir şey var: Ne ben ne de İtalya asla yalvarmayız” demişti.
Dışişleri Bakanı Tajani, ABD ziyaretini iptal etmişti
İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, gerilimin akabinde toplumsal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Başkan Trump’ın Başbakan Giorgia Meloni’ye yönelik ağır ve hakaret içeren sözleri, tüm İtalya’yı rencide etti. Bu sebeple 21 ve 22 Haziran’da planlanan ABD ziyaretimi iptal etmeye karar verdim” sözlerini kullanmıştı.
Trump’ın NATO eleştirileri
Trump, İsrail ile ortak formda İran’a yönelik atakların başlatıldığı 28 Şubat tarihinin akabinde Hürmüz Boğazı’nda İran limanlarına yönelik ABD ablukasını duyuru etmişti. Trump, NATO üyesi ülkeler başta olmak üzere müttefik ülkelere Hürmüz Boğazı’ndaki milletlerarası deniz nakliyeciliğinde seyrüsefer güvenliğini sağlamak üzere bölgeye askeri ögeler gönderme davetinde da bulunmuştu. Müttefikler bu davetleri dikkate almamış ve bu durum Trump’ın NATO’ya yönelik yoğun tenkitlerde bulunmasına sebep olmuştu. Trump, ittifaka yönelik tenkitlerinde birçok defa “kağıttan kaplan” sözlerini kullanmıştı.
İran İsviçre’de ABD ile yapılan müzakerelerin birinci tipinin son bulduğunu duyurdu. İran resmi ajansından yapılan açıklamada birinci çeşit görüşmelerinin 80 dakika sürdüğü ve “iç istişareler” sebebiyle sona erdiği belirtildi.
UAEA BAŞKANI RAFAEL GROSSİ TOPLANTIYA KATILMADI
ABD, İran, Pakistan ve Katar’ın katıldığı dörtlü tepede daha evvel müzakerelere katılacağı açıklaman Uluslararası Atom Enerji Ajansı (UAEA) Lideri Rafael Grossi yahut nükleer komiteden rastgele bir isim katılmadı.
GÖRÜŞMELERİN ODAK NOKTASI HÜRMÜZ VE LÜBNAN OLDU
ABD’li kaynaklar ise, görüşmede İran’ın nükleer programı ve zenginleştirilmiş uranyum stoklarına ait başlıkların ele alındığını belirtti. ABD merkezli CNN International, ABD-İran görüşmelerinin açık bir diyalogla başladığını ve Hürmüz Boğazı ile Lübnan’a ait başlıklara odaklanıldığını bildirdi.
ABD Lider Yardımcısı James David Vance, ABD-İran arasında İsviçre’de gerçekleşecek müzakereler öncesinde basın toplantısında kıymetli açıklamalar yaptı.
HÜRMÜZ BOĞAZI VE NÜKLEER BAHİS AŞILDI
Hürmüz Boğazı’nın tekrar açılması, İran’ın nükleer programının sona erdirilmesi üzere bahislerin aşılmış olduğunu söz eden Vance, bundan sonraki süreçte birlikte ne kadar yol alabileceklerini önümüzdeki sürecin göstereceğini söyledi.
PETROL VE DOĞAL GAZ SERPEST AKIYOR
Herkesin barış ve refahı teşvik etmek için birlikte çalışabileceği bir gelecek gördüklerini vurgulayan Vance, ABD’de düşen petrol fiyatlarına dikkat çekti. Petrol ve doğal gazın hür bir formda akmaya başladığını işaret eden Vance, bunu daha yeterli ve daha sürdürülebilir bir hale getirmeye çalıştıklarını belirtti.
SON BİRKAÇ SAAT İÇİNDE BÜYÜK İLERLEME KAYDETTİK
ABD ve İran arasında İsviçre’de yapılacak toplantının tarihi bir toplantı olduğunu vurgulayan Vance, ABD Başkanı’nın kendilerinden İran ile yeni bir sayfa açmalarını istediğini kaydetti. Vance şöyle devam etti: “Eğer bölgesel istikrarsızlık kaynağı olmak ve uzun vadede nükleer silah gayelerinden vazgeçmeye istekli olurlarsa, ABD İran ile alakalarını esaslı bir halde dönüştürmeye hazır. Gayemiz katiyetle bu. Son birkaç saat içinde büyük ilerleme kaydettik ve önümüzdeki saatlerde daha fazla ilerleme sağlayacağımızı düşünüyorum.”
BÖLGESEL BARIŞ VURGUSU: MÜZAKERE TEK BAŞINA YETMEZ
Lübnan’daki çatışmalara ait de açıklama yapan Lider Yardımcısı Vance, son birkaç gün içinde ateşkesin korunması için ilerleme kaydettiklerini belirtti. Orta Doğu’daki durumun yalnızca ABD ile İran arasındaki barışa değil, bölgesel barışa da bağlı olduğunu söyleyen Vance, İsviçre’deki müzakerenin her uyuşmazlığı çözemeyeceğini lakin tarihte birinci defa değerli sorunların belirlenmesine imkân sağlayacağını söz etti.