Cumhurbaşkanı Erdoğan: ‘Sistem derinden kırıldı…’

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Antalya Diplomasi Forumu Resmi Açılış Töreni’nde yaptığı konuşmasına Kahramanmaraş’ta yaşanan olay nedeniyle duyduğu üzüntüyü paylaşarak başladı.

Erdoğan, “Öncelikle çarşamba günü Kahramanmaraş vilayetimizde yaşanan müessif olaydan sonra telefonla aramak yahut ileti göndermek suretiyle hüznümüzü paylaşan herkese milletim ismine şükranlarımı sunuyorum. Rabbim hiç kimseye, hiçbir aileye ve topluma bu türlü acılar yaşatmasın” tabirlerini kullandı.

Bu yıl beşincisi düzenlenen Antalya Diplomasi Forumu’nun kısa müddette ulaştığı noktaya dikkat çeken Erdoğan, tertipte emeği geçen Dışişleri Bakanlığı’na ve forumun temellerini atan Antalya Milletvekili Mevlüt Çavuşoğlu’na teşekkür etti. Erdoğan, “Bugün görüyoruz ki Antalya Diplomasi Forumu; global aklın, küresel vicdanın ve bilhassa de geleceğe dair umudun ortak kürsüsü haline gelmiştir” dedi.

Türkiye’nin Antalya Diplomasi Forumu’nu diplomatik temas kavramının sonları içine hapsetmediğini söyleyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Bu tertibi; dünyanın nereye yanlışsız gittiği, insanlığın hangi kıymetler etrafında buluşabileceği, yeni etkileşim alanlarının neler olabileceği üzerine derinlikli istişarelerin yapıldığı bir akıl platformu olarak görüyoruz” sözlerini kullandı.

Günümüzde diplomasinin sırf sıkıntıların, ihtilafların ve çıkarların müzakere edildiği bir alan olmaktan çıktığını vurgulayan Erdoğan, “Diplomasi birebir vakitte insanlığın ortak geleceğinin hangi unsurlar bağlamında şekilleneceğinin tartışıldığı bir tabanı de temsil ediyor” diye konuştu.

“Küresel sistemde yaşanan kriz, ahlaki ve varoluşsal bir krizdir”

İnsanlık ailesi olarak içinden geçilen periyodu anlamak için sürecin gerçek analiz edilmesi ve dinamiklerin yanlışsız okunması gerektiğini kaydeden Cumhurbaşkanı Erdoğan, memleketler arası sistemde yaşanan sarsıntıların sırf güç dengelerindeki değişimle açıklanamayacağını söyledi. Erdoğan, “Evet, güç dağılımı değişiyor. Evet, yeni aktörler yükseliyor. Evet, rekabet kızışıyor, derinleşiyor, daha yıkıcı hale geliyor. Lakin bütün bunlar bizim çok daha sert bir kırılmayla karşı karşıya olduğumuz gerçeğini değiştirmiyor. Kural temelli olduğu sav edilen sistem; kuralların ihlal edildiği yerde susarken, insan haklarını ve global güvenliği korumakla misyonlu sistemler en ağır ataklar karşısında etkisiz, hatta birçok vakit kayıtsız kalıyor. Münasebetiyle global sistemde yaşanan kriz; önce buyrukta ahlaki ve varoluşsal bir krizdir” dedi.

“Gazze’de yaşananları sırf bir insani trajedi olarak okumak eksikliktir”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, krizin ulaştığı boyutun görülmesi için 7 Ekim sonrası Gazze’ye bakmanın kâfi olduğunu söyledi. Son iki buçuk yılda 73 bin Filistinlinin İsrail taarruzlarında hayatını kaybettiğini, yaralı sayısının 172 bini geçtiğini belirten Erdoğan, “Henüz körpe bir fidanken hayattan kopartılan çocukların sayısı 21 bini aştı. Öksüz ve yetimlerin sayısı ise 58 bini geride bıraktı. Ateşkese karşın 754 Filistinli şehit oldu, 2100 kişi yaralandı. Bir kez şunu burada kabul etmemiz gerekiyor: Gazze’de yaşananları sırf bir insani trajedi olarak okumak eksikliktir. Gazze’deki soykırım mevcut nizamın neye müsaade verdiğini, neyi görmezden geldiğini ve kimi koruduğunu bize çok net bir biçimde göstermiştir. Şayet bir sistem küvezdeki temiz bebekleri kurşunlardan koruyamıyorsa, sivillerin toplu formda maksat alınmasının önüne geçemiyorsa, kurumlar ve kurallar zalimlerin zulmüne mani olamıyorsa; bu yapısal bir çürüme, ontolojik bir tefessüh değil midir. Dün Suriye ve Gazze’de, bugün Batı Şeria ve Lübnan’da en temel insanlık imtihanını veremeyen bir sisteme güvenmemiz bizden nasıl beklenir?” diyerek memleketler arası sistemi eleştirdi.

“Dünya beşten büyüktür” vurgusu

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’nin 13 yıldır “Dünya beşten büyüktür” şiarıyla insanlığın gündemine taşıdığı temsil açığı kapatılmadan ne sistem krizinin çözülebileceğini ne de daha adil bir dünyanın inşa edilebileceğini söyledi. Erdoğan, “‘Dünya beşten büyüktür’ şiarıyla 13 yıldır insanlığın gündemine taşıdığımız temsil açığı kapatılmadan, ne sistem krizi çözülebilir ne de daha adil bir dünyanın inşası mümkün ve mümkündür. Yalnızca güçlünün hukukunu gözeten bir global sistemin insanlığı götüreceği yer; çok daha derin, çok daha büyük çatışmalar, adaletsizlikler çıkmazıdır. 40 gün boyunca bölgemizi barut kokusuna boğan savaş, bunun en son örneği olmuştur. Yalnızca güçlünün hukukunu gözeten bir global sistemin insanlığı götüreceği yer; çok daha derin, çok daha büyük çatışmalar, adaletsizlikler çıkmazıdır. 40 gün boyunca bölgemizi barut kokusuna boğan savaş, bunun en son örneği olmuştur. İsrail hükümetinin tahrikleriyle başlayan bu anlamsız ve son derece maliyetli savaşta; Pakistan Başbakanı, kıymetli kardeşim Şerif’in teşebbüsleriyle ilan edilen 15 günlük ateşkesten memnuniyet duyuyoruz. Ateşkesin araladığı fırsat penceresinin kalıcı barışın tesisi için en faal biçimde kıymetlendirilmesi gerektiğine inanıyoruz” dedi.

Ateşkesin araladığı fırsat penceresinin kalıcı barış için tesirli biçimde kıymetlendirilmesi gerektiğini söyleyen Erdoğan, “Ne kadar derin olursa olsun uyuşmazlıkların tahlilinde kelamın yerini tekrar silahların, müzakerenin yerini kanlı çabanın almasına müsaade verilmemelidir. Unutulmasın ki barışa giden en kestirme yol yapan diyalog ve diplomasidir” diye konuştu.

Hürmüz ve güç mesajı

Cumhurbaşkanı Erdoğan, İsrail’in müzakere sürecini dinamitlemesine karşı hazır ve müteyakkız olunması gerektiğini vurgulayarak, Hürmüz Geçidi ile ilgili Türkiye’nin tutumunun net olduğunu söyledi. Erdoğan, “Hürmüz’ün bir yakası İran ise başka yakası Umman’dır. Körfez ülkelerinin açık denizlere erişim hakkı kısıtlanmamalıdır. Temel olan yerleşik kurallar temelinde seyrüsefer serbestisinin temini ve Hürmüz’ün ticari gemilere açık tutulmasıdır” dedi.

Savaşın, komşu coğrafyalardaki güç kaynaklarının milletlerarası piyasalara ulaştırılmasında alternatif rota arayışlarını hızlandırdığını söz eden Erdoğan, “Türkiye olarak güç ve bağlantısallık alanlarında ‘Kalkınma Yolu’ üzere vizyon projeleriyle komşularımızla iş birliğine açık olduğumuzun bilinmesini istiyorum” tabirlerini kullandı.

Ukrayna ve Suriye mesajı

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Ukrayna’daki savaşın getirdiği yıkım ve can kayıplarından hüzün duyduklarını belirterek, “Tarafların adil ve eşit halde temsil edildikleri bir müzakere süreciyle savaşın sona ereceğine yönelik inancımızı hala koruyoruz. Türkiye, tarafların da istekli olması halinde başkanlar doruğu dahil direkt müzakerelerin devamı için her türlü kolaylaştırıcı adımı desteklemeye hazırdır” dedi.

Suriye’de huzurun, istikrarın ve olağanlaşmanın güçlendirilmesinin bölgenin geleceği için hayati ehemmiyette olduğunu vurgulayan Erdoğan, “Suriye Devlet Lideri Sayın Şara’nın basiretli liderliğinde bu ülkenin son 1,5 yıllık süreçte katettiği uzaklıktan memnuniyet duyuyor, inşallah bundan sonra da Suriye halkının yanında olacağımızı söz etmek istiyorum” dedi.

Balkanlar, Türk dünyası ve Orta Koridor

Erdoğan, Balkan vizyonlarında barış, istikrar ve refahın perçinlenmesinin öncelik olmayı sürdürdüğünü belirterek, “Bu fikirle hayata geçirdiğimiz ‘Balkan Barış Platformu’ndan son derece umutluyuz” dedi. Avrasya’da barış ve huzurun teminatı olarak gördükleri Türk Devletleri Teşkilatı’nı her geçen gün güçlendirdiklerini söyleyen Erdoğan, “Bu yılın son çeyreğinde ülkemizde düzenleyeceğimiz 13. Türk Dünyası Tepesi’nde devir başkanlığını Azerbaycan’dan devralacağız. Devir başkanlığımızda teşkilatımızın memleketler arası aktiflik ve görünürlüğünü inşallah daha da artıracağız. Azerbaycan’la eş güdüm içerisinde komşumuz Ermenistan’la olağanlaşma sürecimizi adım adım ilerletiyoruz. Bu minvalde Asya ile Avrupa ortasındaki ticarette en sağlam güzergah olan Hazar geçişli ‘Doğu-Batı Orta Koridor’ teşebbüsüne de güçlü dayanağımız sürüyor. Ege Denizi ve Doğu Akdeniz’i ise bir istikrar ve refah havzası olarak görmek istiyoruz” biçiminde konuştu.

Doğu Akdeniz, Kıbrıs ve Afrika

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Ege Denizi ve Doğu Akdeniz’i bir istikrar ve refah havzası olarak görmek istediklerini söyledi. Erdoğan, “Türkiye’yi ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ni dışlamaya çalışan tek taraflı ve maksimalist tavırları reddettiğimiz üzere, savaş ortamından medet uman beyhude uğraşları da hakikat bulmuyoruz. Kıbrıs Türkünün dirayetli tavrı bugün Kıbrıs adasında iki başka halk ve iki farklı devlet bulunduğu gerçeğini artık tüm dünyaya kanıtlamıştır. İnancımız odur ki komşumuz Yunanistan’la tesis ettiğimiz olumlu atmosfer, ikili problemlerimizin tahlili yanında Batı Trakya Türk azınlığına yönelik hak ihlallerinin son bulmasına da katkı sunmalıdır” dedi.

Libya’da sükunet ve güvenliğin sağlanmasına yönelik faal gayretlerin sürdüğünü söyleyen Erdoğan, Afrika ülkelerinin toprak bütünlüğünü, egemenliğini ve kalkınma ataklarını içtenlikle desteklediklerini kaydetti. Sudan’da Nisan 2023’ten bu yana devam eden çatışmaların sonlandırılması için her türlü diplomatik çabanın yanında olduklarını belirten Erdoğan, Somali’nin toprak bütünlüğüne ve ekonomik refahına dayanaklarının baki olduğunu söyledi.

NATO, AB ve COP31

Türkiye’nin barışçıl dış siyasetini sürdürürken mevcut ittifak bağlarını da tahkim ettiğini vurgulayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Avrupa-Atlantik bölgesinin kolektif güvenliğinin teminatı olan NATO’nun önde gelen ülkelerinden biri olarak, bu yıl 7-8 Temmuz tarihlerinde Önderler Tepesi’ne Ankara’da mesken sahipliği yapacağız” dedi.

Erdoğan, dorukta ittifakı geleceğe güçlü formda taşıyacak değerli kararlar alınmasını ümit ettiklerini ve bunun altyapısını şimdiden oluşturduklarını söyledi. Türkiye’nin Avrupa’nın ayrılmaz bir kesimi olduğunu vurgulayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Avrupa Birliği’ne tam üyelik amacımızı korurken Birliğin istikamet problemini aşarak kurucu liderlerinin vizyonuna sadakatle sahip çıkmasını bekliyoruz” sözlerini kullandı.

Kasım ayında Antalya’da düzenlenecek COP31’e de değinen Erdoğan, “COP31 başkanlığımız müddetince ‘Sıfır Atık’ hareketinin yaygınlaştırılması üzere etraf gündemiyle gençlerin gündemini buluşturan siyasetleri öne çıkaracağız” dedi.

“Asıl sorun yeni bir dayanışma yeri kurabilmektir”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, tarih boyunca barış, istikrar ve adaletin sadece güçle değil, dayanışma ile sağlandığını söyledi. İbn Haldun’a atıf yapan Erdoğan, “Bir toplumu ayakta tutan sahip olduğu güçten evvel o gücü manalı kılan ‘asabiye’dir, birlik duygusudur, ortak baht şuurudur, dayanışmadır. Onun için bugün sıkıntı yalnızca yeni kurumlar, sistem yahut sistem inşa etmek değildir; asıl sıkıntı yeni bir dayanışma tabanı kurabilmektir” kelamlarıyla konuşmasını tamamladı.