Dünya’nın felaketi 10’uncu hudut noktası!

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Dünyanın ekolojik istikrarını korumak için kullanılan “Gezegen Sınırları” (Planetary Boundaries) kavramına bir yenisi daha ekleniyor.

Bilim insanları, göllerden okyanuslara kadar dünya genelindeki su kütlelerinde yaşanan oksijen kaybının (deoksijenasyon), insanlığın geleceğini tehdit eden 10’uncu büyük hudut olarak kabul edilmesi gerektiğini savunuyor.

Önerinin münasebetleri Hakemli bilimsel mecmua Nature Ecology & Evolution’da yayımlanan bir araştırmada ortaya çıktı.

10’uncu tehlike: Sularda oksijen tükeniyor

2009 yılında ortaya atılan “Gezegen Sınırları” kavramı, dünyanın yaşanabilir kalması için aşılmaması gereken dokuz eşiği (iklim değişikliği, ozon katmanı, okyanus asitlenmesi vb.) tanımlıyordu.

İnsanlık bu hudutlardan altısını aslında aşmış durumda. Artık ise bilim insanları, su kütlelerindeki oksijen kaybının başlı başına bir felaket eşiği olduğunu belirtiyor.

Bulgulara nazaran son 45 yılda göllerdeki oksijen yüzde 5,5, barajlardaki oksijen ise yüzde 18,6 oranında azaldı.

Okyanus genelinde ise yüzde 2’lik bir kayıp yaşandı. Lakin bölgesel bilgiler çok daha vahim; örneğin Kaliforniya kıyılarında 1960’tan bu yana oksijen düzeyi yüzde 40 oranında düştü.

Oksijen neden azalıyor?

Araştırmanın ortak muharrirlerinden Profesör Andreas Oschlies, bu süratli kaybın iki temel nedenini şöyle açıklıyor:

• Küresel ısınma: Su ısındıkça, oksijeni tutma kapasitesi düşüyor. Ayrıyeten ısınan üst katman, soğuk alt katman ile karışmadığı için yüzeydeki oksijen derinlere ulaşamıyor.
• Arazi kullanımı ve kirlilik: Tarım ve atıklar nedeniyle suya karışan besinler (gübreler vb.) alg patlamalarına neden oluyor. Bu algler öldüğünde, onları parçalayan mikroplar sudaki tüm oksijeni tüketiyor.

Ekolojik çöküş kapıda

Suların oksijensiz kalması yalnızca balıkların yahut midyelerin ölmesi manasına gelmiyor; bu durum tüm besin zincirini sarsarak ekolojik çöküşü tetikliyor.

Üstelik oksijensiz ortamdaki mikrobiyolojik süreçler, karbondioksitten çok daha tehlikeli sera gazları olan metan ve azot protoksit salınımına neden oluyor. Bu da iklim krizini geri dönülemez bir kısır döngüye sokuyor.

Çalışmanın başyazarı Kevin Rose, Popular Mechanics’e yaptığı açıklamada, suyun oksijen düzeyinin dünya iklimini düzenlemede anahtar rol oynadığını vurgulayarak, “Bu sorunu çözemezsek yalnızca ekosistemler değil, global iktisat ve toplum da çökecektir,” ihtarında bulunuyor.

euronews