Prof. Dr. Alemdağ’dan ‘yanlış yol planlaması ve yer seçimi’ uyarısı

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Gümüşhane Üniversitesi Uygulamalı Jeoloji Kürsüsü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selçuk Alemdağ, Doğu Karadeniz’de kütle hareketlerinin vilayetlere nazaran farklı düzeneklerle oluştuğunu belirterek Rize ve Trabzon etrafında daha çok taban hareketleri görülürken, Gümüşhane, Bayburt, Artvin ve Giresun’da kaya kütlelerinde kopma ve düşmelerin daha sık yaşandığını söyledi.

Doğu Karadeniz’de sarp arazi yapısı nedeniyle yerleşim alanlarının birçok vakit eğimli bölgelerde açıldığını kaydeden Alemdağ, bu alanlarda yapılacak hafriyat ve yapılaşma çalışmalarında mühendislik planlamasının büyük kıymet taşıdığına dikkat çekti.

Alemdağ, bilhassa Gümüşhane ile Giresun’u birbirine bağlayan Torul-Tirebolu karayolu güzergâhında bölgenin çatlaklı ve ayrışmaya müsait jeolojik yapısı nedeniyle kaya düşmelerinin kaçınılmaz olduğunu tabir etti. Donma-çözünme ve sıcaklık değişimlerinin de kaya parçalanmalarını hızlandırdığını belirten Alemdağ, bu nedenle yolun vakit zaman ulaşıma kapanabildiğini kaydetti.

Güzergâhta yapılan lokal kaya ıslahı ve bariyer çalışmalarının kalıcı tahlil üretmediğini lisana getiren Alemdağ, “Bu yolun tamamı sorunlu bir güzergâh. Lokal müdahaleler yerine en hakikat ve kalıcı mühendislik tahlili güzergâhın tünellerle planlanarak geçilmesidir” dedi.

“Doğu Karadeniz’de heyelan riski için en değerli önlem yer seçimi”

Doğu Karadeniz Bölgesi’nin coğrafik yapısından ve vilayetlere nazaran farklı heyelan cinslerinin meydana geldiğinden bahseden Gümüşhane Üniversitesi Uygulamalı Jeoloji Kürsüsü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selçuk Alemdağ , “Rize, Trabzon civarında daha çok yer hareketleri meydana gelirken, Gümüşhane, Bayburt, Artvin ve Giresun civarlarında daha çok kaya kütlelerinde yenilmeler meydana gelir. Bunların sistemleri farklıdır. Her yağış olan yerde kütle hareketi meydana gelmez yahut her eğimin oluştuğu alanda da kütle hareketi bekleriz diye bir durum kelam konusu değildir. Potansiyel heyelan alanları biz mühendislik jeologları tarafından net bir formda belirlenebilir; bu bir mühendislik sorunudur. Bu sorunlu alanları bizler belirledikten sonra lokal idarelerin bir alanı imara açacağı zaman yer seçimi dediğimiz durum çok çok ehemmiyet arz etmektedir. Maalesef Karadeniz Bölgesi’nde, bilhassa Doğu Karadeniz kısmında coğrafik şartlar çok uygun olmadığından ötürü çok eğimli, sarp topraklardan meydana gelen bir yapı kelam mevzusudur. Bu nedenle yerleşkeleri ister istemez eğimli topraklarda açmak zorunda kalıyoruz. Lakin bunların açılması esnasında yapay müdahalelerle mevcut hafriyat idare sistemlerini düzgün yapmak gerekiyor. Doğu Karadeniz Bölgesi’nde bilhassa Trabzon ve Giresun etrafında topografik şartlar ve çok yağış nedeniyle kaya kütleleri çok daha çabuk ayrışmaya uğruyor ve killeşiyor. Böylece üzerine barınma maksadıyla açılmış temel sistemleriyle ek yükler getiriyoruz. Bir sürü bina fazla mühendislik tasarılarına girmeden yapılabiliyor. Buradaki en temel ve vurgulanması gereken şey, mühendislik jeologlarına bilhassa yeni açılacak alanların yahut kentsel dönüşüme uğraması gereken alanların yine planlanmasında danışılmasıdır. Yer seçimi çok çok önemlidir” diye konuştu.

“Gümüşhane-Giresun karayolu için tek tahlil tünel”

Gümüşhane ve Giresun karayolu üzerinde meydana gelen kaya düşmeleri ve heyelanların lokal ve ıslah çalışmalarıyla çözülemeyeceğini tabir eden Prof. Dr. Selçuk Alemdağ, “Özellikle Doğu Karadeniz Bölgesi’nde bizler ne vakit olacağını bilmiyoruz lakin olup olmayacağını kestirebildiğimiz mühendislik sorunları vardır: heyelanlar ve taşkınlar. Heyelan bu bölgenin mukadderatı demeyelim; aslında bizler tabiata yanlış müdahale ettiğimiz için bu cins sorunlarla karşılaşıyoruz. Tabiat aslında matematik üzeredir. Hesabı düzgün yapmadığınız vakit size karşılığını verir ve kendi eski durumuna dönmeye çalışır. Elinde kepçesi ve iş makineleri olan birileri başına nazaran, projesiz birtakım işler yaptığı vakit çok daha önemli sorunlarla karşılaşıyor. Sonrasında bizlere geliniyor ve 100 bin liraya çözülecek bir iş için milyonlar harcanarak önlem almak zorunda kalınıyor. Gümüşhane’deki soruna geldiğimizde, bilhassa Kürtün yol güzergâhı, Torul’dan Tirebolu’ya kadar olan güzergâhta bölgenin jeolojik evriminden bahsetmek gerekir. Bölge üç farklı orojenez geçirmiştir. Yani tektonizmaya bağlı olarak dağ oluşum sistemleri sırasında kaya kütlesi çok önemli derecede örselenmiştir. Çok eklemli olduğundan ötürü ve bu eklem sistemlerine bağlı olarak kaya kütlesinde ayrışma yüzeyden derine yanlışsız nüfuz ettiği için kütlede yenilme düzenekleri meydana geliyor. İkincil bir doğal durumda da bölgede yaklaşık +10 ile -10 dereceler ortasında gerçekleşen ısıl değişimler sonucunda donma-çözünmeye bağlı parçalanmalar meydana geliyor. Bunun sonucunda da kütle hareketi kaçınılmaz oluyor. Bilhassa Torul-Tirebolu yol güzergâhında kütle hareketi yalnızca mevsim geçişlerine bağlı değil; yazın dahi anlık olarak çok önemli sorunlara sebebiyet verecek kaya hareketleri meydana gelebilir. Bu yol güzergâhı için kaya ıslah projeleri yahut lokal tahliller çok da mana söz etmiyor. Zira güzergâhın tamamı sorunlu. Buradaki tek tahlil, soruna lokal müdahale etmek yerine bu güzergâhın büsbütün tünellerle planlanarak geçilmesidir. Bu en yanlışsız mühendislik tahlili olacaktır” formunda konuştu.

İHA