Türkiye, Mısır, Ürdün, Endonezya, Pakistan, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin dışişleri bakanları tarafından Mescid-i Aksa’nın türel statüsüne ve İsrail’in bu mevzudaki siyasetlerine ait yapılan ortak açıklamada, “Kudüs’ün Müslüman ve Hristiyan kutsal yerlerinin tarihi ve türel statüsüne yönelik İsrail işgal makamlarının tekrarlanan ihlallerini, bilhassa İsrailli yerleşimcilerin ve aşırılıkçı bakanların, İsrail polisinin müdafaası eşliğinde Mescid-i Aksa / Harem-i Şerif’e yönelik devam eden baskınlarını ve avlusunda İsrail bayrağının çekilmesini kınadılar. Bakanlar, Mescid-i Aksa / Harem-i Şerif’teki bu kışkırtıcı hareketlerin memleketler arası hukukun ve memleketler arası insancıl hukukun açık bir ihlali olduğunu ve dünya genelindeki Müslümanlara yönelik kabul edilemez bir provokasyon ve kutsal kentin kutsiyetine yönelik açık bir ihlali teşkil ettiğini yinelediler” sözlerine yer verildi.
“Filistinlilere karşı devam eden şiddeti kınayarak sorumluların hesap vermesi davetinde bulundular”
Bakanların, Kudüs ile buradaki Müslüman ve Hristiyan kutsal yerlerinin tarihi ve türel statüsünü değiştirmeye yönelik her türlü teşebbüsü kategorik olarak reddettiklerini belirttikleri açıklamada, “Bu statünün korunması gerektiğini vurguladılar ve bu bağlamda Haşimi himayesinin tarihi özel rolünü tanıdıklarını belirttiler. Bakanlar, 144 dönümlük Mescid-i Aksa / Harem-i Şerif alanının tamamının yalnızca Müslümanlara ilişkin bir ibadet yeri olduğunu, Ürdün Evkaf ve İslami İşler Bakanlığı’na bağlı Kudüs Vakıfları ve Mescid-i Aksa İşleri Dairesi’nin, mübarek Mescid-i Aksa / Harem-i Şerif’in işleyişini yönetmek ve buraya girişi düzenlemek konusunda münhasır yetkiye sahip yasal merci olduğunu yinelediler. Bakanlar ayrıyeten, Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulu kararları ve Milletlerarası Adalet Divanı’nın 2024 yılındaki istişari görüşü de dahil olmak üzere milletlerarası hukukun ağır bir ihlalini teşkil eden, İsrail’in 30’dan fazla yeni yerleşim ünitesini onaylama kararı da dahil olmak üzere sürat kazanan yasa dışı yerleşim faaliyetlerini kınadılar. Bakanlar, işgal altındaki Batı Şeria’da Filistin okullarına ve Filistinli çocuklara yönelik ahiren gerçekleştirilen ataklar da dahil olmak üzere, Filistinlilere karşı devam eden ve tırmanan yerleşimci şiddetini de kınayarak sorumluların hesap vermesi davetinde bulundular” denildi.
“İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria’daki yasa dışı uygulamalarına son verme davetlerini yinelediler”
İsrail’in, işgal altındaki Filistin toprakları üzerinde hiçbir egemenliğinin bulunmadığını vurgulanan açıklamada şunlar kaydedildi:
“İşgal altındaki Filistin topraklarının ilhak edilmesi yahut Filistin halkının yerinden edilmesine matuf rastgele bir adımı kategorik olarak reddettiler. Bakanlar, bu cins aksiyonların, Filistin Devleti’nin varlığını sürdürebilmesine ve iki devletli tahlilin uygulanmasına yönelik kasıtlı ve direkt bir saldırıyı teşkil ettiğini, tansiyonu artırdığını, barış uğraşlarını baltaladığını ve tansiyonu düşürmeyi ve istikrarı yine tesis etmeyi amaçlayan süregelen teşebbüsleri engellediğini belirttiler. Bakanlar, milletlerarası topluma yasal ve ahlaki sorumluluklarını yerine getirmesi; İsrail’i işgal altındaki Batı Şeria’da tehlikeli tırmanışı durdurmaya ve yasa dışı uygulamalarına son vermeye zorlaması istikametindeki davetlerini yinelediler. Bakanlar, memleketler arası topluma sorumluluklarını üstlenme ve bu ihlallerin durdurulmasını teminen net ve kararlı tavır alma davetinde bulundular. Bakanlar ayrıyeten, memleketler arası topluma, iki devletli tahlil temelinde kapsamlı bir barışa ulaşılmak üzere siyasi bir tahlilin ilerletilmesini teminen tüm bölgesel ve milletlerarası gayretlerin ağırlaştırılması davetinde bulundular. Bakanlar, başta kendi mukadderatını tayin ve 4 Haziran 1967 hudutlarında, başşehri Doğu Kudüs olan bağımsız Filistin Devleti’ni hayata geçirme hakkı olmak üzere Filistin halkının legal haklarına verdikleri sarsılmaz dayanağı yinelediler.”
TAHLİL: İran’ı kim/kimler yönetiyor?