Bakan Gürlek’ten ‘Umut Hakkı’ eleştirisi

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Adalet Bakanı Akın Gürlek, Ankara’da düzenlenen iftar programında medya temsilcileriyle bir ortaya geldi.

Programda ‘Terörsüz Türkiye’ süreci, 12. Yargı Paketi, suça karışan çocuklarla ilgili mevzularda değerlendirmelerde bulunan Bakan Gürlek, basının demokratik toplumun vazgeçilmez bir ögesi olduğunu ve kamuoyunun hakikat, süratli ve muteber bir formda bilgiye ulaşmasında değerli bir rol üstlendiğini lisana getirdi. Terörsüz Türkiye sürecinin devam ettiğini kaydeden Bakan Gürlek, TBMM Millî Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komitesi raporunun Adalet Komitesi’ne geldiğini hatırlattı. Mevcut evrede kanunların yapılmasına hazır olduklarını belirten Gürlek, şu sözlere yer verdi:

“Dün burada birebir biçimde Adalet Kurulu Liderimiz ve üyelerimize de iftar yaptık. Onlarla da genel olarak çerçeve halinde ne cins bir yasal düzenleme yapılması gerektiğini konuştuk. Alışılmış onlar da şu an net olarak bilmiyorlar ancak mutabakat metnini ben okudum. Orada birtakım kavramlar bilhassa kamuoyunda tartışılmaya çalışılıyor. O kavramlar biliyorsunuz yok mutabakat metninde. Şunun altını çizmemiz gerekiyor. Burada şahsa mahsus, genel af anlayışı olan düzenlemeler yapılamaz. Adalet Kurulumuz da bunun farkında. Muhtemelen süreksiz kararlar konulacak. Hangi kanunlarda değişiklik olur onu natürel biz bilmiyoruz. Adalet Komitemizin ve daha sonradan da Aziz Meclis’in takdirinde fakat biliyorsunuz Ceza İnfaz Kanunu, Türk Ceza Kanunu, Ceza Muhakemeleri Kanunu üzere kanunlarda muhtemelen değişiklik yapılacak. Bunun tasarısını, formülünü, formunu, hudutlarını elbette büyük Meclisimiz çizecek. Tekrardan söylemek istiyorum. Biz Adalet Bakanlığı olarak bu süreçte dahil değiliz. Yalnızca teknik olarak Meclis’teki arkadaşlarımız takviye isterse biz takviyeye hazırız.”

Terörsüz Türkiye sürecini önemsediklerini söyleyen Bakan Gürlek, örgütün tamamen silah bırakmasının ve daha sonra örgütün feshedilmesinin sürecin olmazsa olmazlarından olduğunu lisana getirdi. Bakan Gürlek, 12. Yargı Paketi’nin TBMM’ye sunulmuşken geri çekildiğini hatırlatarak, “12. Yargı Paketi Meclisteydi. Ben Adalet Bakanı olarak atandıktan sonra bu paketi geri çektik zira bir kısım eksiklikler olduğunu hissettim. Bilhassa toplumdaki beklentiler, talepler kıymetli. Yani artık şöyle genel olarak toplumda bilhassa vatandaşlarımızda adalete inanç eksikliği var. Biz bunun araştırmasını da yapıyoruz. Adalete itimat neden eksik deyince birinci soru şu ortaya çıkıyor. Yargılamanın uzun müddet sürmesi, yani vatandaşlarımızın bu hususta bir memnuniyetsizliği var. Bunun temeline indik. Yani yargılamalar neden uzuyor? Ben uygulamadan geliyorum, bu hususta bilgi sahibiyim. Bilgi sahibi olduğum için çabucak icraata geçmek istiyorum. Yani burada bir alışma kademesi olmadan direkt icraata geçmek istiyorum. Burada çeşitli arkadaşlarla birlikte formüller üzerinde çalıştık. Yani ne yapabilirsek vatandaşlara dokunabiliriz. Bilhassa oluşan mağduriyetler en az düzeye indirilebilir diye çalıştık” açıklamasında bulundu.

“12. Yargı Paketi’yle uzlaşma ve arabuluculuk kapsamını genişletmek istiyoruz”

Geçen yıldan kalma 12,5 milyon belgenin yargıda olduğunu hatırlatan Bakan Gürlek, bu sayının çok fazla olduğunu söz ederek, “Yani bizde çok fazla maalesef belge yargının önüne gidiyor. Öncelikli olarak her evrakın, her uyuşmazlığın yargının önüne gitmemesi için bizim gerekli adımları atmamız gerekiyor. Biliyorsunuz daha evvel çeşitli adımlar atıldı. Uzlaştırma müessesi genişletildi, arabuluculuk müessesi genişletildi lakin vatandaşımız kesinlikle hakim, savcının yüzünü görmek istiyor, bir adliyeye gelmek istiyor. Bu husus da yeni düzenleyeceğimiz pakette de tekrardan uzlaşma ve arabuluculuk kapsamını genişletmek istiyoruz. Bilhassa boşanma davaları biliyorsunuz çok uzun süreçler devam ediyor, 8 yıl, 10 yıl bu davalar sürüyor. Bu süreçte vatandaşlarımız nafaka ödüyor. Kendine yeni bir hayat kuramıyor. Bu hususta 12. Yargı Paketi’nde bilhassa çekişmeli boşanma davalarında şayet taraflar ortalarında her iki tarafta davacı ve davalı taraf evet biz boşanma konusunda anlaşıyoruz dedikleri an hakim bir tutanak tutup bunu, arabuluculuğa gönderecek” formunda konuştu.

Gürlek, dava müddetlerinin çok uzun olduğunun da altını çizerek, Hâkimler ve Savcılar Kurulu bünyesinde yer alan Yargının Aktifliği ve Verimliliği Ofisi ile davaların müddetlerinin denetleneceğini ve davanın uzama nedenine nazaran işçi takviyesi yahut yeni mahkeme açılması üzere tedbirler alınacağını belirtti.

“Bir belge hem istinafa hem Yargıtay’a gitmeyecek”

Yargılamaların hızlanması konusunda farklı çalışmaların da olduğunu lisana getiren Gürlek, “Atlamalı temyiz kuruluşu var. Yani bir belge hem istinafa hem Yargıtay’a gitmeyecek. Bunu da 12. Yargı Paketi’nde yargının hızlanması için getirmeyi düşünüyoruz. Hakim arkadaşlarımızı biraz zorlayacağız. Atama, terfide makul bir karar ve o kararın Yargıtay’dan onanmasını artık mutlak kriter olarak arayacağız. Yani hakimin makul bir iş vizesi tutturması gerekecek terfi etmesi için. Vermiş olduğu kararın da doğruluğunun olması gerekecek. Yani o karar hem de Yargıtay’dan onanacak. Bu da bizim artık olmazsa olmazımız” diye konuştu.

“Çocukların adam öldürme üzere kabahatlerde yetişkinler üzere ağırlaşmış müebbet mahpus cezası almasını sağlayacağız”

Bakan Gürlek, çocuk yaşta suça bulaşan çocuklarla ilgili de 12. Yargı Paketi’nde düzenleme getirmek istediklerini belirterek, kelamlarına şu biçimde devam etti:

“Çocuklarla ilgili cezaları ben yetersiz buluyorum, bunu daha evvel de söylemiştim. Maalesef kanunumuzda şöyle bir düzenleme var; 12 – 15 yaş aralığı ve 15 yaş ve 18 yaş aralığı hakkında başka farklı çocuklara özel indirimler yapılmış. Bir de biliyorsunuz çocukların almış olduğu cezaların infazında özel bir ayrıcalık var. Çocukların cezaevinde kalmış olduğu 1 gün, 2 gün sayılıyor. Çocuklar başka mahkumlar üzere başka bir cezaevinde kalmıyor. Çocuk meskeni dediğimiz formda biraz daha kaideleri uygun cezaevinde kalıyor. Bu bahiste gerekli adımları atacağız. Bilhassa çocukların adam öldürme ya da başka cürümlerde yetişkinler üzere ağırlaşmış müebbet mahpus cezası gerekiyorsa onların almasını sağlayacağız. Bu düzenlemede Mecliste bir komite kuruldu. O kurulda da vakit zaman görüşüyoruz. İnşallah bu düzenlemeyi de hayata geçireceğiz. Doğal çocukların geleceği bize emanet. Onları hem hata işlemeye ait ortamdan uzaklaştırmamız lazım hem de kabahat işledikten sonra da rehabilite etmemiz gerekiyor. Yani onların tekrardan topluma kazandırılması gerekiyor.”

“Yeni jenerasyon çeteler çocukları ailelerinden kiralıyorlar”

Özellikle yeni jenerasyon çetelerin çocukları kullandıklarını lisana getiren Gürlek, “Çocukları kullanıyorlar, 12-15 yaşındaki çocukları kullanıyorlar. Hatta bakın şunu net söyleyeyim, çocukları ailelerinden kiralıyorlar. Biz bunu tespit etmiştik. Adana’dan, Antep’ten çocukları ailelerinden kiralıyorlar İstanbul’a getiriyorlar. Daha sonra sırtını sıvazlıyorlar. ‘Aslansın, kaplansın’ deyip çocukları hatada kullanıyorlar. Neden? Zira çocukların alacağı cezalar belirli. Çocuğun cezaevinde yatacağı mühlet muhakkak. O çocuk dışarı çıktıktan sonra da tekrar örgütten kurtulamıyor. Daha farklı hareketlere girişiyor. Biz 11. Yargı Paketi’nde bununla ilgili düzenlemeler yaptık biliyorsunuz. Bilhassa kabahat örgütlerinin, örgüt yöneticilerinin, örgüt üyelerinin çocukları cürümlerde kullanması durumunda verilecek cezaları arttırdık. 12. Yargı Paketi’nde bu cezaları tekrar arttırmayı düşünüyoruz. Zira çocuklar bize emanet. Geleceğini korumakla yükümlüyüz” dedi.

“Çocuğun işlediği cürümden ötürü aileyi sorumlu tutamayız”

Basın mensuplarının sorularını da yanıtlayan Bakan Gürlek, suça karışan çocuğun yükümlülüğünün ailesinde olmasına ait düzenlemeler olduğunun hatırlatılması üzerine “Biz onu mukayeseli hukukta araştırdık. Sonuçta aile çocuğu koruyup kollamakta yükümlü. Birebir vakitte bir ailenin kontrol misyonu var. Lakin natürel hatalarında şahsi sorumluluğu var. Çocuğun işlediği kabahatten ötürü aileyi sorumlu tutamayız. Lakin bizim hukuk bilhassa borçlar hukukunda değil mi? Genel olarak bir genel kusur sorumluluğu var. Yani kusur varsa genel olarak o da sorumlu. Bu hususta bir düzenleme yapmadık lakin bilhassa bana da çok fazla geliyor, ailelere de bir düzenleme yapalım diye. Lakin şu hususta bir çalışmamız yok. Ailelerin bilhassa çocuklara sahip çıkması lazım” değerlendirmesinde bulundu.

“12. Yargı Paketi’nde çocukların ıslahıyla ilgili fikirlerimiz var”

Çocukların ıslah edilmesine ait 12. Yargı Paketi’ne düzenleme eklemeyi de düşündüklerini belirten Gürlek, “12. Paket’te çocukların ıslahıyla ilgili niyetlerimiz var. Çocuk şimdi cezaevinden çıkmadan topluma kazandırılmasına ait kanılarımız var. Tıpkı halde uyuşturucuyla çaba kapsamında da. Artık uyuşturucu biliyorsunuz tahliye oluyor. Tekrardan uyuşturucu bataklığına nasıl sürükleniyor? Bizim uyuşturucuyla ilgili şu an tam olarak kanunlaştıramadık, yani yasal metne sokamadık. Şöyle bir niyetimiz var” dedi.

“12. Yargı Paketi’nde çocukların toplumsal medya kullanımına ait düzenlememiz var”

Bakan Gürlek, belirli bir yaş altındaki çocukların toplumsal medyada kullandığı uygulamalara ait cezai yaptırım yapılıp yapılmayacağına ait soru üzerine ise, “16 yaş ve üzerindeki bireylerin toplumsal medyaya girmesi; işte bu hususta doğrulama kodu, cep telefonundan gelen onay koduyla girmesi konusunda çalışmalarımız var. Tıpkı vakitte bu kapsamdaki çalışmalarda da çocukları şiddete, cinsiyetsizliğe ya da sapkın akımlara sevk eden toplumsal medya hesapları, Youtuberlar, influencer vs. onlarla ilgili de çalışmalarımız var. Onlarla ilgili ceza kanununda şu an bir boşluk var. O boşluğu da inşallah 12. Yargı Paketi’nde doldurmayı düşünüyoruz” diye konuştu.

“Terör hatalarında koşullu salıverme kararları yok”

Terörsüz Türkiye süreci kapsamında tartışılan ‘umut hakkı’ konusuna ait Gürlek, “Terör hatalarında kaideli salıverme kararları yok. Ne demek o? Ağırlaştırılmış müebbet mahpus cezası almışsa infazı yapılıyor. Terör cürümleri dışında cezaların infazı farklı. 30 yıl olabiliyor, 36 yıl olabiliyor. O hususta Meclisimizin takdiri şayet ceza güvenlik önlemlerinin infazı hakkında kanunda bir değişiklik yaparsa elbette farklı olur. Fakat şu anki uygulamada terör hatalarında ağırlaştırılmış müebbet mahpus cezası motamot infaz ediliyor. Rastgele bir erken müddette dışarı çıkmıyor. O Meclisimizin takdiri” dedi.

“Kadına şiddet olaylarında kanunları tekrar güncelleyeceğiz”

Kadına şiddet olaylarıyla ilgili bahislerin titizlikle ele alındığını söz ede Bakan Gürlek, “Bakanlığımızda Mağdur Hakları Daire Başkanlığı var. Bu süreçleri takip ediyor. 6284 Sayılı Kanun’un uygulamasında problemler var. Onu şahsen biz de görüyoruz. Bilhassa 5. unsurda hami önlemler var. Bu önlemler işte polis mi yapacak, savcı mı yapacak? Bu mevzuda tekrar gözden geçirme yapıyoruz. 6284 Sayılı Kanun’da, bayanlarla ilgili zati daha evvel kademeli olarak kimi cezalar artırıldı. Yani şayet kabahat mağduru bayansa direkt doğruya verilen cezalar artırıldı. Tekrar kanunları güncelleyeceğiz. Yapılması gereken bir şey varsa yapacağız. Ancak 6284 Sayılı Kanun’da bilhassa hami önlemlerin uygulanması konusunda bir aksaklık olduğunu görüyorum. Bu hususta bir güncelleme çalışması yapacağız” sözlerine yer verdi.

Selahattin Demirtaş’ın tutukluluğuna ait soru üzerine Bakan Gürlek, Demirtaş’ın ‘Terörsüz Türkiye’ sürecinden başka devam eden bir süreç olduğunu söyleyerek, “Şu an başka yürüyen bir süreç. Onunla ilgili şu an devam eden bir süreç var” dedi.

“Anayasanın ele alınarak değişiklik yapılması gerekiyor”

Terörsüz Türkiye süreci çerçevesinde Anayasa değişikliğine gereksinim olup olmadığına ait ise Gürlek, “Terörsüz Türkiye için Anayasa değişikliğine gereksinim duyulur mu? Yani o bence şu an temel kanunlarda değişiklik yapılarak gereksinim giderilebilir. Lakin genel olarak ben şunu söylüyorum. Anayasa değişikliğini yalnızca terörsüz Türkiye süreci için değil, genel olarak ülkemizin bir Anayasa değişikliği muhtaçlığı var. Genel olarak bu hususta eksik Anayasalarımız var. 1982 darbe anayasası biliyorsunuz. Yani yamalı bohçaya döndü, daima olarak değişiklikler yapıldı. Elbette anayasanın ele alınarak değişiklik yapılması gerekiyor” biçiminde konuştu.

“Ben İBB soruşturmasını yaparken şahıslara bakmadım”

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) davasına ait de değerlendirmelerde bulunan Gürlek, “Bir cumhuriyet savcısının şahıslarla ilgisi yok. Cumhuriyet savcısı şuna bakar; ortada bir hata var mı yok mu? Burada şahısların makamları, mevkileri, yaptıkları vazifeler ilgilendirmez. Burada o şahsın belediye başkanı olması, sanatçı olması ya da varlıklı yoksul olması cumhuriyet savcısının misyonu değildir. Ben o soruşmayı yaparken bu formda baktım. Yani o şahsın belediye başkanı olması bizim için değerli değil. Biz cürüm var mı yok mu buna bakarız. O bakımdan yani o şahsın şahsım hakkındaki açıklamalarını ben önemsemiyorum. Ben yalnızca cumhuriyet savcısı olarak vazifemi yaptım. Vicdanen de rahatım” tabirlerini kullandı.

“Şahsın belediye başkanı olması ya da isminin Ekrem olması, Veli olması bizi ilgilendirmiyor”

Hukuk sisteminin birbirini tamamladığını söz eden Gürlek, İBB davasında da bunun görüldüğünü söyleyerek, “Yani bir savcı yanlış karar verirse itirazdan esasen üst mahkeme kaldırır. Mahkeme yanlış karar verirse Yargıtay bozar. Biz burada şahıslarla ilgili sorun yapmıyoruz. Ortada yolsuzluk ve dolandırıcılık ya da büyük bir ihaleye fesat karıştırma soruşması vardı. Biz şahısların isimlerini kapatıp evraka baktık. Arkadaşlarımız da bu tarafta bir iddianame düzenledi. Burada şahsın belediye başkanı olması ya da isminin Ekrem olması, Veli olması bizi ilgilendirmiyor. Cumhuriyet savcısı kuvvetli kabahat kuşkusu varsa tutuklamaya sevk eder. Makul kuşku varsa soruşturmaya başlar. Daha sonradan da kanıtların tamamlanma etabı olur. Yani siz de iddianameyi okudunuz. Yani orada iddianamedeki kanıtların birçok somut kanıtlar. MASAK raporları, şahit beyanları, faal pişmanlık beyanları, para hareketleri, HTS baz istasyon kayıtları, soruşma bu halde ilerledi. Bizim şahıslarla ilgili bir çekincemiz yok. Savcı olarak o tarihte misyonumuzu yaptık” diye konuştu.

“Bu tip davalarda makul mühlet yok”

İBB davasında yargılamanın 9 Mart’ta başlayacağını da hatırlatan Gürlek, davanın makul mühletine ait soruya, “Yargılama mahkemenin denetiminde. Ben onu bilmiyorum ne vakit bitirir ancak o tip davalarda makul müddet yok. O ağır cezalardaki makul müddet yok. Artık 406 sanık var bildiğim kadarıyla. Olağan uygulama şöyle oluyor ancak bu mahkemeye yalnızca tek bir heyet bakacak. Yani bu heyetin diğer bir belgesi yok. Alanında uzman, vakıf arkadaşlardan oluşuyor. Bir cumhuriyet savcısı görevlendiriliyor duruşma heyetinde. Ne kadar müddette tamamlanır bunu ben bilmiyorum. Ancak yani savunmalar alınıyor biliyorsunuz. Daha sonra şahitler dinleniyor. Kanıtların tartışılması basamağı oluyor. Bu büsbütün mahkemenin, heyetin, heyet liderinin kendi denetiminde yürüteceği bir yöntem” karşılığını verdi.